Wstęp
Stojąc u progu kolejnej rewolucji cyfrowej, obserwujemy, jak technologia blockchain i kryptowaluty przekształcają fundamentalne zasady działania znanych nam branż. To nie jest już jedynie kwestia spekulacji finansowej, ale realna zmiana paradygmatu, która przenosi władzę i wartość ekonomiczną bezpośrednio w ręce użytkowników. Gry przestają być wyłącznie rozrywką, a stają się źródłem dochodu; zakupy online zyskują niespotykaną dotąd szybkość i bezpieczeństwo; a branża ubezpieczeniowa automatyzuje się, oferując natychmiastową pomoc. Wirtualne światy metaverse stają się nowymi rynkami nieruchomości, a elitarne inwestycje otwierają się dla szerszego grona. Wszystkie te zmiany łączy wspólny mianownik: demokratyzacja dostępu, prawdziwe prawo własności i eliminacja zbędnych pośredników. To opowieść o tym, jak kod komputerowy tworzy nowe, bardziej sprawiedliwe i efektywne systemy ekonomiczne, które dopiero zaczynamy poznawać.
Najważniejsze fakty
- Play-to-Earn zmienia gry w źródło dochodu: Tradycyjny model, gdzie gracz tylko wydaje, jest zastępowany przez ekosystemy, w których czas i umiejętności graczy są monetyzowane poprzez zdobywanie kryptowalut i unikalnych aktywów (NFT).
- Blockchain gwarantuje nieodwołalne prawo własności: Wirtualne przedmioty w grach i metaverse, zapisane jako tokeny, stają się prawdziwą, niezbywalną własnością użytkownika, którą można swobodnie sprzedawać lub przenosić między platformami.
- Inteligentne kontrakty automatyzują branże: W sektorze takim jak ubezpieczenia, zaprogramowane umowy radykalnie skracają czas wypłat odszkodowań i redukują koszty operacyjne, eliminując konieczność manualnej weryfikacji.
- Tokenizacja demokratyzuje inwestycje: Przekształcenie udziałów w funduszach hedgingowych lub innych aktywach w cyfrowe tokeny znosi wysokie progi wejścia, umożliwiając szerszemu gronu inwestorów dostęp do previously niedostępnych klas aktywów.
Rewolucja Play-to-Earn: Jak kryptowaluty zmieniają branżę gier
Świat gier przechodzi fundamentalną przemianę, a kryptowaluty są jej głównym katalizatorem. Tradycyjny model, w którym gracz inwestuje czas i pieniądze bez realnego zwrotu, odchodzi do lamusa. Zastępuje go ekosystem Play-to-Earn (P2E), gdzie rozgrywka staje się aktywnością generującą wymierny dochód. To nie jest już tylko zabawa – to nowy paradygmat, który przenosi prawa własności i wartość ekonomiczną bezpośrednio w ręce użytkowników. Prognozy wskazują na skumulowany roczny wzrost przychodów z tego sektora na poziomie ponad 21%, co pokazuje ogromny, niewykorzystany potencjał. Kryptowaluty, działające na bezpiecznej technologii blockchain, stanowią krwioobieg tych wirtualnych gospodarek, umożliwiając przejrzyste i nieodwracalne transakcje. Dzięki połączeniu z technologiami takimi jak VR i AI, gry Web3 otwierają przed graczami zupełnie nowe, immersyjne możliwości zarabiania i angażowania się.
Prawdziwe posiadanie wirtualnych aktywów dzięki blockchain
Kluczową różnicą, którą wprowadza blockchain, jest koncepcja niezbywalnego prawa własności. W tradycyjnych grach kupujesz skiny, postacie czy przedmioty, ale tak naprawdę tylko „wynajmujesz” je od wydawcy – firma może w każdej chwili zmienić regulamin, usunąć przedmiot lub zbanować konto, a ty tracisz wszystko. W grach opartych na kryptowalutach, twój wirtualny miecz, unikalna postać czy działka ziemi są zapisane jako tokeny (często NFT) w niezmiennym rejestrze blockchain. To ty jesteś ich jedynym i prawowitym właścicielem. Nikt nie może ci ich odebrać, sfałszować ani skopiować. Ta fundamentalna zmiana nadaje wirtualnym dobrom realną wartość rynkową. Możesz je swobodnie sprzedać, wymienić na inne aktywa lub nawet zabrać je ze sobą do innej gry w tym samym ekosystemie blockchain, co tworzy zupełnie nowy poziom swobody i kontroli dla graczy.
Nowe modele zarabiania dla graczy i twórców
Kryptowaluty demokratyzują możliwości zarobkowe w branży gamingowej. Dla graczy oznacza to, że poświęcony czas i zdobyte umiejętności mogą zostać przekształcone w realny przychód. Nagrodą za ukończenie trudnego questu czy wygraną w rankinguowej rozgrywce nie jest już tylko wirtualny puchar, ale prawdziwa kryptowaluta, którą można wypłacić na giełdę. Dla twórców i developerów otwiera to nieznane wcześniej ścieżki monetyzacji. Zamiast polegać wyłącznie na sprzedaży kopii gry lub mikropłatnościach, mogą oni tworzyć wciągające gospodarki oparte na rodzimych tokenach. Mogą pobierać prowizje od transakcji na wtórnym rynku aktywów, organizować tokenowe aukcje rzadkich przedmiotów czy nawet wdrażać modele zarządzania wspólnotowego (DAO), gdzie posiadacze tokenów współdecydują o przyszłości projektu. To tworzy symbiozę interesów, gdzie sukces gry przekłada się bezpośrednio na korzyści zarówno jej twórców, jak i najbardziej zaangażowanej społeczności graczy.
Zanurz się w lekturze artykułu Jakie objawy świadczą o problemach z tarczycą?, by odkryć subtelne sygnały, które mogą wskazywać na potrzebę zadbania o ten kluczowy gruczoł.
Tokenizacja w e-commerce: Kryptowaluty jako środek płatniczy
E-commerce wkracza w nową erę, w której kryptowaluty stają się realną alternatywą dla tradycyjnych metod płatności. Tokenizacja, czyli proces przekształcania praw do aktywów – w tym przypadku wartości pieniężnej – w cyfrowe tokeny na blockchainie, rewolucjonizuje sposób, w jaki dokonujemy zakupów online. Dla sprzedawców oznacza to bezpośredni dostęp do globalnego rynku bez barier geograficznych i walutowych. Dla klientów – niezależność od systemów bankowych i pełną kontrolę nad własnymi środkami. W przeciwieństwie do wrażliwych danych karty kredytowej, transakcje kryptowalutowe nie wymagają ujawniania poufnych informacji, co znacząco podnosi poziom bezpieczeństwa. Ten model nie tylko przyspiesza przepływ kapitału, ale także wprowadza nowy poziom zaufania i transparentności w relacjach handlowych.
Bezpośrednie transakcje bez pośredników finansowych
Najbardziej przełomową cechą płatności kryptowalutowych jest eliminacja pośredników. W standardowym przelewie bankowym czy transakcji kartą uczestniczy cały łańcuch podmiotów: bank klienta, operator płatności (np. Visa), bank sprzedawcy. Każdy z nich pobiera opłatę i wydłuża czas realizacji. Płatność kryptowalutą to bezpośredni transfer wartości z portfela kupującego do portfela sprzedawcy, zatwierdzany przez zdecentralizowaną sieć. Nie ma tu miejsca na blokady, ograniczenia godzinowe czy weryfikację przez instytucję trzecią. Sklep otrzymuje środki niemal natychmiast, co radykalnie poprawia jego płynność finansową. Kupujący zyskuje pewność, że jego pieniądze trafiają bezpośrednio do odbiorcy, bez ryzyka, że zostaną zatrzymane lub cofnięte przez bank. To czysta, peer-to-peer wymiana, która oddaje władzę w ręce bezpośrednich uczestników transakcji.
Globalny zasięg i niższe opłaty transakcyjne
Dla przedsiębiorców e-commerce kryptowaluty oznaczają zniesienie granic. Sprzedaż towaru klientowi na drugim końcu świata przestaje wiązać się z wysokimi opłatami za przewalutowanie czy międzynarodowe przelewy bankowe. Opłaty transakcyjne w sieciach blockchain są zazwyczaj znacznie niższe i nie zależą od kwoty transakcji ani odległości. To ogromna korzyść szczególnie dla małych i średnich firm, które mogą konkurować na globalnym rynku na tych samych zasadach co korporacje. Dla konsumentów oznacza to dostęp do produktów z całego świata bez ukrytych kosztów związanych z przeliczeniem waluty. Choć wartość kryptowalut może być zmienna, rozwój stablecoinów – tokenów powiązanych z wartością stabilnych aktywów, jak dolary – zapewnia narzędzie do codziennych rozliczeń bez obaw o nagłe wahania kursu.
Poznaj nowoczesne rozwiązania w artykule Iniekcje doszklistkowe – skuteczna metoda w walce o wzrok i dowiedz się, jak współczesna medycyna chroni jeden z najcenniejszych zmysłów.
Inteligentne kontrakty w ubezpieczeniach: Automatyzacja procesów
Branża ubezpieczeniowa, tradycyjnie kojarzona z gąszczem formularzy i długotrwałymi procedurami, przechodzi głęboką transformację dzięki technologii blockchain. Inteligentne kontrakty są sercem tej zmiany, działając jako samowykonalne umowy, których warunki zapisane są w kodzie. Wyobraź sobie polisę, która automatycznie aktywuje się po wykupieniu i sama wypłaca odszkodowanie, gdy tylko spełnione zostaną z góry zdefiniowane kryteria – na przykład gdy system pogodowy zarejestruje gradobicie o określonej intensywności w danym regionie. Ta automatyzacja eliminuje ludzkie błędy, upraszcza procesy i radykalnie skraca czas obsługi klienta. Nie trzeba już czekać tygodniami na weryfikację przez agenta – wszystko dzieje się niemal w czasie rzeczywistym, budując nowy poziom zaufania i efektywności.
Neo blockchain jako platforma dla innowacyjnych rozwiązań
Wśród różnych platform blockchain, Neo wyróżnia się przystosowaniem do potrzeb biznesowych. Często nazywany „chińskim Ethereum”, oferuje nie tylko możliwość tworzenia inteligentnych kontraktów, ale także cechuje się wysoką przepustowością transakcji i stabilnością. Dla firm ubezpieczeniowych oznacza to możliwość budowy zaawansowanych, skalowalnych aplikacji (dApps), które mogą obsłużyć miliony polis bez przeciążeń sieci. Neo wspiera popularne języki programowania, co obniża próg wejścia dla developerów i przyspiesza wdrażanie innowacji. Jego architektura, skupiona na zgodności z regulacjami, sprawia, że jest to atrakcyjne środowisko do testowania i wprowadzania na rynek przełomowych produktów ubezpieczeniowych nowej generacji.
Szybsze wypłaty odszkodowań i redukcja kosztów
Bezpośrednią korzyścią, którą odczuwają zarówno ubezpieczyciele, jak i klienci, jest radykalne przyspieszenie wypłat. W scenariuszu z klęską żywiołową, inteligentny kontrakt powiązany z wiarygodnym zewnętrznym źródłem danych (tzw. oracle) może samodzielnie i natychmiastowo zweryfikować szkodę i zainicjować transfer środków. To nie tylko ogromna ulga dla poszkodowanych, ale także realna redukcja kosztów operacyjnych dla firm. Znika potrzeba utrzymywania dużych zespołów do weryfikacji prostych roszczeń, a środki zaoszczędzone na administracji można przeznaczyć na obniżenie składek lub rozwój lepszych produktów. To sytuacja, w której technologia tworzy wartość dla każdej strony transakcji.
Odkryj praktyczny przewodnik Jak podłączyć podwójny włącznik światła – 2 kable krok po kroku, który w klarowny sposób przeprowadzi Cię przez proces montażu, dodając Twojemu domowi odrobinę elektrycznej elegancji.
Metaverse i wirtualne gospodarki: Cyfrowe własności
Metaverse to nie tylko futurystyczna wizja, ale już realnie rozwijająca się przestrzeń, gdzie gospodarka oparta na kryptowalutach staje się fundamentem nowego społeczeństwa cyfrowego. W tych wirtualnych światach, wszystko – od ubrań awatara po całe wyspy – może być prawdziwą, cyfrową własnością. Kluczem jest technologia blockchain, która zapewnia niepodważalny dowód posiadania. To zupełnie nowy wymiar handlu i inwestycji, gdzie wartość nie jest już abstrakcyjna, lecz zapisana w niezmiennym rejestrze. Gracze i inwestorzy nie są już tylko użytkownikami platformy, ale stają się współwłaścicielami jej ekosystemu, co zmienia dynamicę relacji między twórcami a społecznością. Wirtualne gospodarki, napędzane tokenami, zaczynają funkcjonować z podobną złożonością co ich rzeczywiste odpowiedniki, oferując niespotykane dotąd możliwości zarabiania i budowania wizji.
Decentraland i Sandbox – nowe przestrzenie handlowe
Decentraland (MANA) i The Sandbox (SAND) to pionierzy, którzy zamienili koncepcję metaverse w rzeczywistość. Te platformy to znacznie więcej niż gry; to w pełni funkcjonalne, cyfrowe rynki nieruchomości. Kupując działkę ziemi za pomocą natywnych kryptowalut, użytkownik nabywa prawa do niej porównywalne do prawa własności w świecie fizycznym. Na tej ziemi można budować wszystko: sklepy, galerie sztuki, wirtualne biura, a nawet całe rozrywkowe parki tematyczne. Wartość tych parceli rośnie nie tylko przez samą lokalizację, ale także przez kreatywność i działalność gospodarczą, jaką na nich rozwijamy. Firmy takie jak Adidas czy Snoop Dogg już tam są, organizując koncerty i sprzedając cyfrowe dobra kolekcjonerskie. To dowód, że te przestrzenie stały się prawomocnymi kanałami dystrybucji i nowymi frontami dla marketingu doświadczeń.
NFT jako podstawa wirtualnej własności
Tokeny niewymienne (NFT) są technologicznym klejnotem koronnym, który umożliwia unikalność w cyfrowym świecie. Działają one jak cyfrowe akty notarialne, przypisując konkretnemu portfelowi kryptowalutowemu prawo własności do unikatowego zasobu – obrazu, avatara, fragmentu muzyki czy właśnie działki w metaverse. To właśnie NFT sprawia, że twój wirtualny samochód nie może być po prostu skopiowany przez każdego. Niedobór, autentyczność i możliwość weryfikacji pochodzenia nadają tym cyfrowym przedmiotom wartość kolekcjonerską i użytkową. W grach P2E NFT reprezentują najcenniejsze aktywa, które gracz może zdobyć, ulepszać, a następnie sprzedać na wolnym rynku. Stanowią one podstawę dla prawdziwej gospodarki, w której wytwarzana przez graczy wartość jest przez nich zachowywana i pomnażana, a nie absorbowana przez centralnego wydawcę.
Tokenizacja funduszy hedgingowych: Demokratyzacja inwestycji
Dotychczas fundusze hedgingowe były bastionem zarezerwowanym dla nielicznych – inwestorów instytucjonalnych i osób o bardzo wysokim majątku, dysponujących milionami dolarów kapitału. Tokenizacja, czyli przekształcenie udziałów w takim funduszu w cyfrowe tokeny na blockchainie, burzy te mury. Dzięki podziałowi na mniejsze, bardziej przystępne jednostki, inwestycje alternatywne stają się dostępne dla znacznie szerszego grona. To nie jest już kwestia posiadania całego udziału, a jedynie jego ułamka. Ta rewolucja przypomina nieco pojawienie się platform crowdfundingowych, ale na zupełnie innym, bardziej zaawansowanym poziomie. Tokenizacja faktycznie demokratyzuje dostęp do klas aktywów, które wcześniej były poza zasięgiem przeciętnego inwestora, otwierając przed nim drzwi do zdywersyfikowanego portfela z potencjałem wyższych zysków.
Dostęp do alternatywnych inwestycji dla szerszego grona
Kluczową barierą był zawsze próg wejścia, często liczony w setkach tysięcy lub milionach dolarów. Tokenizacja radykalnie to zmienia. Wyobraź sobie, że zamiast inwestować cały swój kapitał w jeden fundusz, możesz rozdysponować go na tokeny reprezentujące udziały w kilku różnych funduszach hedgingowych, specjalizujących się w private equity, nieruchomościach komercyjnych czy venture capital. To zupełnie nowy poziom dywersyfikacji i kontroli nad ryzykiem. Dla młodego, technologicznie zorientowanego inwestora to szansa na wejście w świat, który był dla niego zamknięty. Nie chodzi już tylko o samą inwestycję, ale o możliwość zbudowania zaawansowanego, globalnego portfela z poziomu swojego smartfona, bez skomplikowanych procedur i gigantycznych opłat administracyjnych.
Zwiększenie płynności i przejrzystości rynku
Tradycyjne udziały w funduszach hedgingowych są notorycznie niepłynne – inwestycja jest często blokowana na wiele lat. Tokenizacja rozwiązuje ten problem u jego podstaw. Tokeny mogą być swobodnie przedmiotem handlu na wyspecjalizowanych, regulowanych giełdach aktywów cyfrowych. Oznacza to, że inwestor nie jest już skazany na długoterminowe zamrożenie kapitału; może wyjść z inwestycji, gdy zajdzie taka potrzeba, sprzedając swoje tokeny innemu uczestnikowi rynku. Co więcej, technologia blockchain wprowadza niespotykaną dotąd przejrzystość. Każda transakcja, wycena aktywów funduszu i dystrybucja zysków są rejestrowane w niezmiennym rejestrze. Inwestor ma wgląd w te dane w czasie zbliżonym do rzeczywistego, co eliminuje niedomówienia i buduje głębsze zaufanie do zarządzających funduszem. To prawdziwy game-changer dla branży, która często była postrzegana jako enigmatyczna.
Kryptowaluty w lojalności i programach partnerskich
Koncepcja programów lojalnościowych, oparta od lat na punktach, które trudno wymienić i które tracą wartość, przeżywa prawdziwe odrodzenie dzięki kryptowalutom. Tradycyjne systemy są często zamkniętymi ekosystemami – punkty zebrane w jednej sieci sklepów są bezużyteczne w innej. Kryptowaluty wprowadzają do tego świata interoperacyjność i realną wartość rynkową. Nagrodą za zakupy lub zaangażowanie nie są już abstrakcyjne „punkty”, ale prawdziwe tokeny, którymi można swobodnie handlować. To zmienia relację między marką a klientem, przekształcając ją z jednokierunkowej dystrybucji korzyści w partnerską wymianę wartości. Firmy, które wdrażają takie rozwiązania, nie tylko zwiększają lojalność, ale także budują wokół swojej marki aktywną społeczność posiadaczy tokenów, którzy mają realny interes w jej rozwoju.
Tokeny lojalnościowe jako nowy standard w marketingu
Tokeny lojalnościowe to znacznie więcej niż tylko cyfrowy zamiennik karty stałego klienta. Są to programowalne aktywa, które można zaprojektować tak, by nagradzały pożądane zachowania. Na przykład, token może być przyznawany nie tylko za zakupy, ale także za recenzje produktów, udostępnianie treści w mediach społecznościowych czy udział w programach beta-testerskich. Co najważniejsze, te tokeny mają własną, niezależną od emitenta wartość. Klient może je zatrzymać w oczekiwaniu na aprecjację, wymienić na inne dobra w ramach partnerstw między markami lub sprzedać na giełdzie, jeśli uzna, że nagromadził ich wystarczająco dużo. Dla działów marketingu to rewolucja – zamiast wydawać miliony na reklamę, która może nie trafić do celu, inwestują w budowanie bezpośredniej, wartościowej relacji z najbardziej zaangażowanymi konsumentami. Taki model tworzy silniejsze i trwalsze więzi niż jakakolwiek tradycyjna kampania.
Integracja systemów nagród między platformami
Prawdziwy potencjał kryptowalut w lojalności ujawnia się w momencie, gdy tokeny zyskują zdolność do przemieszczania się między różnymi platformami. Wyobraź sobie, że punkty lojalnościowe zebrane za loty możesz wymienić na zniżkę w wypożyczalni samochodów, a tokeny zdobyte w grze online – na kawę w ulubionej kawiarni. Blockchain umożliwia stworzenie otwartego ekosystemu nagród, w którym wartość stworzona w jednym miejscu może być wykorzystana w zupełnie innym. Ta interoperacyjność jest możliwa dzięki standaryzacji technologicznej – tokeny tworzone w oparciu o wspólne standardy (jak ERC-20 na Ethereum) mogą być łatwo integrowane przez różne serwisy. Dla użytkownika oznacza to koniec z dziesiątkami oddzielnych kart i aplikacji lojalnościowych. Wszystkie jego nagrody są scentralizowane w jednym, bezpiecznym portfelu kryptowalutowym, dając mu pełną kontrolę i swobodę decydowania, jak i gdzie chce je wykorzystać. To przyszłość, w której lojalność nie jest już więzieniem w jednym systemie, ale walutą akceptowaną w całym cyfrowym świecie.
Wnioski
Rewolucja technologiczna napędzana przez kryptowaluty i blockchain zasadniczo przenosi władzę i wartość ekonomiczną z rąk instytucji centralnych bezpośrednio do użytkowników. Niezależnie od tego, czy mówimy o graczach posiadających swoje wirtualne dobra, przedsiębiorcach dokonujących globalnych transakcji bez pośredników, czy inwestorach dywersyfikujących portfele, wspólnym mianownikiem jest demokratyzacja dostępu i zwiększenie kontroli indywidualnej. Kluczowe technologie, takie jak inteligentne kontrakty i tokenizacja, automatyzują zaufanie, czyniąc procesy szybszymi, tańszymi i bardziej przejrzystymi. To nie jest jedynie zmiana techniczna, ale fundamentalna przemiana modeli biznesowych i społecznych interakcji, która tworzy nowe, bezpośrednie powiązania między wysiłkiem a nagrodą, inwestycją a zyskiem oraz zaangażowaniem a własnością.
Najczęściej zadawane pytania
Czym dokładnie jest model Play-to-Earn i jak się na nim zarabia?
Model Play-to-Earn (P2E) polega na tym, że czas i umiejętności włożone w grę są wynagradzane prawdziwymi aktywami cyfrowymi, najczęściej kryptowalutami lub tokenami NFT. Gracz może zdobyć te aktywa za wykonanie zadań, wygraną w zawodach lub handel wirtualnymi przedmiotami, a następnie wymienić je na tradycyjne pieniądze na giełdzie. Wartość jest tworzona przez społeczność graczy, a nie tylko absorbowana przez wydawcę gry.
Czy płatności kryptowalutowe są bezpieczniejsze niż kartą kredytową?
Z punktu widzenia ochrony danych osobowych – tak. Transakcja kryptowalutowa nie wymaga podawania wrażliwych danych, takich jak numer karty czy dane osobowe. Jest to bezpośredni transfer wartości między portfelami. Bezpieczeństwo zależy jednak w dużej mierze od samego użytkownika i jego umiejętności zabezpieczenia kluczy prywatnych do portfela.
Jak inteligentny kontrakt może sam wypłacić odszkodowanie?
Inteligentny kontrakt to zapisany w kodzie zestaw reguł. Może być połączony z zewnętrznym źródłem danych (tzw. oracle). Gdy oracle potwierdzi zaistnienie zdarzenia objętego polisą (np. powódź w danym regionie), kontrakt automatycznie i nieodwołalnie wykonuje wypłatę na wskazany portfel, bez potrzeby ręcznej weryfikacji przez agenta ubezpieczeniowego.
Czy wirtualna ziemia w Metaverse to poważna inwestycja?
Tak, pod warunkiem, że traktuje się ją jak każdą inną inwestycję – z analizą ryzyka. Wartość wirtualnej parceli zależy od lokalizacji, rozwoju platformy i aktywności jej użytkowników. Podobnie jak w świecie realnym, dobre lokalizacje w rozwijających się wirtualnych światach mogą zyskiwać na wartości, ale istnieje też ryzyko spadku popularności danej platformy.
Na czym polega demokratyzacja inwestycji przez tokenizację funduszy?
Tokenizacja pozwala podzielić duży, drogi udział w funduszu hedgingowym na małe, przystępne cenowo cyfrowe tokeny. Dzięki temu osoba z niewielkim kapitałem może nabyć ułamek udziału w aktywach, które były wcześniej zarezerwowane dla miliarderów i instytucji, uzyskując dostęp do zdywersyfikowanych i potencjalnie bardziej zyskownych klas aktywów.
Czym token lojalnościowy różni się od tradycyjnych punktów?
Podstawowa różnica to własność i płynność. Tradycyjne punkty są „uwięzione” w systemie jednej firmy i często tracą termin ważności. Token lojalnościowy to aktywo cyfrowe, którym posiadacz może swobodnie zarządzać – handlować nim, wymieniać między platformami lub przechowywać jako inwestycję, ponieważ ma on realną, rynkową wartość.